Posts tonen met het label Serra da Estrela. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Serra da Estrela. Alle posts tonen

vrijdag 15 juli 2022

Serra da Estrela, vanuit Guarda naar Manteigas


Na ons bezoek aan Guarda zijn we door de bergen via Valhelhas, Vale de Amoreira en Sameiro naar Manteigas gereden. Manteigas is in feite het centrum van de Serra en we wilden daar bij het toeristenbureau nog wat informatie halen. Het was een prachtige route en we hebben genoten van de natuur, de kleine bergdorpjes en vele fraaie vergezichten over de bergen en rivierdalen. Op weg van Viseu naar Guarda hadden we ons gisteren al vergaapt aan de overdaad aan geel bloeiende brem. Dat bleek nog niets vergeleken met hier. Een veelheid aan bloemen, vogels en vlinders vonden we op veel plaatsen. Maar sommige hellingen waren ook kaal gegraasd door de vele schapen, die hier gehouden worden, of ruw bewerkt met grove machines. Het begrip natuur moet je ook hier veelal wel ruim nemen en combineren met cultuurlandschap. Enorme granieten rotsblokken leken met reuzenhand te zijn rondgestrooid. Zag ik daar een versteend reuzenschaap?



Een gier (vermoedelijk een vale gier) vloog hoog over. De bloemenrijkdom onderaan de helling trok niet alleen veel insecten en vlinders aan, maar ook mij dus. Spinnetjes, wantsen, kevertjes en een mooi klaverblauwtje. We namen de tijd om foto's te nemen.


Valhelhas ligt bij een kruispunt van wegen en bood de mogelijkheid om bij een klein cafeetje een broodje te eten. Een enkele passant, twee oude heren op een bankje bij de kerk, nog een stel toeristen op ons terrasje en verder was het doodstil in het dorp. Iets buiten het dorp is een recreatieterrein met zwemgelegenheid in de rivier. We zagen ook een bordje naar een camping. Wij reden verder met hier en daar een stop om natuur te snuiven. 


En opnieuw: bijen, kevertjes, een bruine vuurvlinder, verschillende nog kleinere vlinders: spanners als de gewone heispanner  en de oranje bremspanner (ik leer weer bij!), iets verder de meer opvallende  kleine parelmoervlinders en veldparelmoervlinders. 







Bij het centrum van Manteigas vonden we de toeristeninformatie en een zeer enthousiaste meneer die ons niet alleen routekaartjes, maar ook veel nuttige tips voor stadjes en wandelingen gaf. Omdat de middag al vorderde raadde hij ons aan om nu naar de Poço do Inferno, niet ver van de stad, te gaan en de volgende dag voor een langere rit te bewaren. Zo reden wij volgens zijn aanwijzingen de stad uit om bij Caldas de Manteigas, linksaf omhoog af te slaan. Na een brug over de beek slingerde een smal weggetje zich de berg op, dat ritje is alleen al de moeite waard. Na een kilometer of 5 à 6 door de prachtige bossen bereikten we een parkeerplaats. Het was geen zware klimpartij over een in de rotsen uitgehouwen trap om de kloof en de waterval van de Leandres te kunnen zien. Het riviertje stort hier van 10m hoog van de rotsen. Meer dan 300 miljoen jaren geleden hebben deze gesteenten zich gevormd: graniet en hornfels, dat kon ontstaan doordat zeer hete lava kon doordringen in gaten en spleten van geërodeerd graniet. Water sleet het graniet verder uit, terwijl het veel hardere hornfels overeind bleef, waardoor steile rotswanden zijn ontstaan. 




Het water verzamelt zich in een bekken en stroomt aan de andere kant van de weg verder bergafwaarts. Het was leuk om even rond te klauteren in de koelte en we zijn ook nog een stukje het bergpad opgelopen, maar het was te laat in de middag om nog de hele wandeling (ca. 1,5 uur) te doen. 
De bossen rond de Leandresstroom zijn het resultaat van herbebossing begin 20e eeuw. De zorg betrof niet alleen inheemse en zeer specifieke soorten van de Serra, maar daarbij zijn ook exoten geïntroduceerd zoals Douglas sparren, Larix en Sequoia's. Ik genoot weer van de enorme variatie aan planten en bloemen.






Voorbij de waterval kun je nog iets verder de weg volgen naar een hoger gelegen parkeerplaats. Dat levert op zijn minst een geweldig uitzicht op. In vervolg hierop zijn wij terug gereden naar Guarda met een plan om de Serra de volgende dag verder te verkennen.







 






Kaart van de Serra da Estrela

donderdag 14 juli 2022

Centraal Portugal: Guarda


Het kan niet missen: we zijn op het centrale plein van het oude Guarda! Ook hier is de moderne  stadspromo doorgedrongen. De stoere middeleeuwse kathedraal met zijn achthoekige torens, opgetrokken uit het wat sombere graniet van deze streek, laat zich echter niet overtroeven door de  opdringerige vormgeving van onze tijd. Deze vormt een van de belangrijkste attracties van de stad. Guarda is de hoogst gelegen stad van Portugal (dit plein ligt op 1.056 m) en ligt aan de oostkant van de Serra da Estrela, niet zo ver van de Spaanse grens. De stevige verdedigingsmuren en robuuste torens van weleer behoeven dan ook geen verwondering te wekken. Veel huizen in de smalle straatjes die vanaf het plein uitwaaieren naar de stadsmuren zijn nog niet gepleisterd en tonen nog het grijze graniet waaruit ze zijn opgebouwd. 


Vanaf het mooi bescheiden kerkje van Sao Vicente naar de Porta d'el Rei vonden we de Judiaria. Eind 14e eeuw groeide deze Joodse wijk en haar populatie als gevolg van de jodenvervolgingen in Castilië. In de 15e eeuw woonden er zo'n 750 mensen. De positie binnen de stadsmuren en bij de toegangspoort bevorderde de commerciële activiteiten. Behalve een synagoge en verschillende winkels en ambachten, waren er ook een watermolen voor het malen van granen, waterbronnen en een eigen begraafplaats. Vaak woonden de families boven hun winkel; een brede deur gaf toegang tot de winkel, een smalle deur of een trap naar de woonruimte. Dat is hier en daar nog wel te zien. 





De gematigd tolerante houding ten opzichte van de joden in Portugal was niet geheel zonder eigenbelang. Maar toen in 1496 koning Manuel met de dochter van de Spaanse koningen Isabella en Ferdinand trouwde, wilde zij alleen naar Portugal komen als de hele joodse gemeenschap zou worden bekeerd tot het katholieke geloof, zoals dat in Spanje was gebeurd. De joodse gemeenschap kon kiezen: vluchten of zich bekeren. Velen deden dat laatste voor de schijn en bleven hun eigen geloof in het geheim beoefenen. De naam marranen voor deze mensen was niet echt positief.


De geschiedenis achter dit stadsdeel vonden wij eigenlijk boeiender dan deze wijk in Guarda zelf. Het was er uitgestorven en oogde zeer gesloten. Dat zou in Belmonte anders zijn, zoals we later op onze reis zouden ervaren. Langs de buitenmuur van de historische stad met een geweldig uitzicht over de omgeving en door smalle straatjes liepen we terug naar het grote plein. Daarbij viel het op dat veel van de historische huizen verlaten of zelfs ernstig in verval waren - niet een beetje, maar volledig ingestort zodat alleen bouwpuin, huisafval en onkruiden resteerden achter de gevel. De oude stad is lange tijd welvarend geweest, maar met de uitgebreide nieuwbouw, nieuwe voorzieningen en de verhuizing van het raadhuis naar buiten de muren, verdween ook de animo uit het historische stadscentrum. Daar kan geen welkom GUARDA iets aan veranderen. 




Wij hadden voor de lunch nog juist tijd om de Sé Catedral te bezichtigen en te beklimmen. Wij vonden het wel een imposante kerk met de hoge gewelven en het prachtige retabel "Pedra de Ança" (uit Ança-steen gehouwen).




Een smalle trap leidt naar boven naar het dak. En daar sta je dan klein te zijn onder de robuuste steunbogen aan de balustraden en vervolgens nog wat hoger op een enorm dak met smalle doorgangen naar verschillende andere delen, die een weids uitzicht bieden naar alle windstreken, over de stad en de verre heuvels - bij helder weer tot de Spaanse grens toe.







Een lekkere espresso met een kersverse pastel de nata op een terras zette ons weer met beide benen op de grond. Het werd tijd om nog wat in de winkelstraat met regionale specialiteiten rond te neuzen en de auto op te zoeken. Olijfoliën, verse kaasjes, noten, wijn, bérgen pantoffels, petten en schapenvachten voor koudere tijden, couleur locale.




Langs de Misericordia kerk liepen wij terug naar beneden naar de grote shopping-mall, waar we onze auto hadden geparkeerd. We wilden van hier de bergen in, natuur snuiven.

Ik heb een flinke lacune in mijn kennis omtrent de geschiedenis van de joden in Portugal - of meer algemeen het Iberisch schiereiland - geconstateerd. Het maakte me wel nieuwsgierig. Ik vond een paar aardige websites, die niet al te diep graven, maar wel enig inzicht geven:

Populaire blogberichten