Guérande en de zoutmoerassen

Voor spectaculaire verhalen uit Bretagne moet je in het verre verleden duiken. Wij ruiken er een beetje aan in allerlei oude, versterkte stadjes en gaan verder mee in het rustige ritme van het rurale leven. Op onze weg naar Guérande maakten we een korte fotostop bij het Natura 2000 gebied van de Marais du Mès. Zoutwaterkreken, moerassen en zoutpannen, een verre molen. We hebben onze weg vervolgd.

Guérande ligt aan de rand van uitgestrekte zoutmoerassen boven de monding van de Loire, in de Loire-Atlantique. Voor ons gevoel zijn we dan nog in Bretagne, maar sinds 1941 is de Loire-Atlantique een zelfstandig departement dat deel uitmaakt van de regio Pays de la Loire. Veel verder terug gaat de geschiedenis van de stadsmuren, de 4 versterkte poorten en 6 torens, die nog niet veel van hun authenticiteit verloren hebben. Wij betraden de oude stad door de Porte Vannetaise, waarvan de bouw in de 13e eeuw wordt gedateerd als onderdeel van de eerste stenen stadsmuur. De schietgaten in de poort zijn verticale sleuven, terwijl versterkingen van rond de 15e eeuw ronde gaten hebben voor de kanonnen. 

Zo belandden we al snel op het grote stadsplein rond de kapittelkerk Saint-Aubin. Voor we de kerk bezochten hebben we heerlijk rondgeslenterd in de middeleeuwse straatjes met tal van leuke (en lekkere!) winkels, boetiekjes en terrassen. Het bleek een uitstekende locatie om cadeautjes voor thuis in te kopen. 

Notre-Dame-la-Blanche is een middeleeuws parochiekerkje, gebouwd in de sobere stijl van de 13e eeuw - in tegenstelling tot de flamboyante gotische bouwstijl van de Saint-Aubin. Op meer plaatsen is het middeleeuwse karakter van het stadje nog zichtbaar, zoals bijvoorbeeld in het zg. pottenbakkershuisje met de uitstekende vakwerkgevel aan de Place du Pilori. Op dit pleintje stond de schandpaal geflankeerd door een voorraad rot fruit, waar menigeen zijn straf moest ondergaan,  totdat gravin Yolande in 1332 met de bisschop overeen kwam om deze te vervangen door een waterput voor het algemeen nut en welzijn. 

 

Even buiten de muren kijken aan de andere kant van de stad. Ik liep door de Saillé-poort en een stukje over de stadswal. En weer terug de gelijknamige straat in.

Achterzijde van de markthallen (1912)

Wikipedia geeft een uitgebreide beschrijving van de Saint-Aubin-kerk.

Een kapel met een beeld van een traditionele, biddende, Bretonse vrouw. In de crypte bevond zich een grafmonument (16e eeuw) van Tristan de Carné en zijn vrouw Jeanne de La Salle, machtige dienaren van de hertogen van Bretagne en de koning van Frankrijk.

De Porte Saint-Michel (15e eeuw) is wel de stoerste van de vier poorten. Het museum biedt een diepgaander kijkje in de middeleeuwen en tevens toegang tot de stadsmuren. Wij zijn teruggelopen de stad in en naar het plein voor een bezoek aan de kerk en een lunch van Bretonse galettes 

.

De historie van de stad gaat nog verder terug. De Romeinen hebben hier al zout gewonnen. En dat gebeurt nog steeds handmatig door de "paludiers". Na ons stadsbezoek hebben we niet het zoutmuseum bezocht, maar wel een village des paludiers aan de rand van de zoutmoerassen. 

Kervalet : alles mooi van eenvoud - bescheiden huisjes van de paludiers, een kleine kerkje gebouwd (15e eeuw-1790) op een rots in het hart van het dorp. Het granieten kruis dateert uit de 13e eeuw, maar is in 1923 op deze sokkel voor de kerk geplaatst. Deze Chapelle Saint-Marc is gewijd aan de vier evangelisten, maar vooral aan Marcus. 

Via de weg dwars door de zoutmoerassen naar Saillé zijn we terug naar de camping gereden. Van zoutwinning zagen we niets meer. Wel veel witte reigers hier en daar, maar die zochten iets anders dan zout. 



 

Algarve : een wandeling en vogels spotten in de zoutpannen van Tavira

Als natuur- en vogelliefhebbers wilden we vorig jaar al een wandeling maken door de zoutpannen van Tavira, maar de zoutpannen die we toen vanuit de haven bereikten, bleken niet toegankelijk voor buitenstaanders. Dit jaar waren we beter voorbereid via de website Wandelen in de Algarve. In de Rua Eng. J.B. da Rocha Prado vonden we gemakkelijk een parkeerplek. Vandaar startten we onze wandeling rechtsaf langs een heel complex van duivenhokken, waaraan het zandpad zijn naam te danken had: Caminho dos Pombais. Links van ons een flinke dijk met een dichte begroeiïng van riet, bomen en struiken en hoog opgeschoten kruiden. Rechts openden de rietkragen zich in een ruig veld met een soortenrijkdom aan grassen, kruiden en struikgewas. Het gezang van vogels was niet van de lucht. Huiszwaluwen scheerden over ons heen, graszangers bevolkten de bosjes. Er schijnt ergens ook een hele kolonie bijeneters te zijn, maar daarvan hebben we er niet veel gezien.

Om de bocht van het kale veld dat als vliegveldje voor drones e.d. wordt gebruikt, bereikten we de eerste waterpoelen. Her en der waadde een enkele steltkluut, maar er liepen ook verschillende strandlopers: groepjes bonte strandlopers en - geheel nieuw voor mij - krombekstrandlopers en een paar kleine strandlopers.. 

Het pad ging linksaf en werd geflankeerd door (achter een hek) een terrein met lage bomen en struiken, grassen, kruiden en riet. Veel vogels en vlinders. Putters en ik meende ook een Europese kanarie te zien. Een familie boerenzwaluwen vond hier blijkbaar een veilige voederplaats: er werd af en aan gevlogen en de kleintjes schreeuwden om aandacht als een van de ouders kwam aangevlogen. Voedsel erin en wég was pa of ma weer voor de volgende ronde. Verderop zagen we niet alleen de eerste zoutbergen en huizen van Santa Luzia, maar ook - hoog op een elektrakabel - een grijze wouw die op zijn gemak de omgeving afspeurde. 

De salinas lopen bij vloed vol met vers zeewater en vormen een rijk voedselgebied voor flora en fauna - een enorme verscheidenheid aan planten, kruiden, struiken en bomen die voedsel en een broed- en schuilplaats bieden aan vele insecten, vlinders en vogels. Sommige vlogen te snel om een behoorlijke foto te maken, zoals de bijeneters, anderen verstopten zich te goed tussen het gebladerte om goed te zien en zang herken ik niet zo goed, maar we hebben veel putters gespot, kleine zwartkoppen met hun jonge grut, vliegenvangers, kuifleeuweriken, grauwe gorzen, kneutjes en terug bij de rietkragen van het begin ook veel Sint Helenafazantjes (een soort vinkje). In het water flamingo's, kluten en steltkluten, bergeenden en veel strandlopertjes en pleviertjes. Een paar kleine witte reigers zag ik overvliegen en ook een enkele ooievaar. 

De zoutbekkens en de dijken vormen een redelijk vast patroon. Fascinerend door de intense kleuren van de blauwe hemel die in het stilstaande water weerspiegelt en het roze van het kristalliserende zout. Er zijn wat grotere, verharde dijken, waarschijnlijk voor het zoutwinningsbedrijf zelf, en tussen de bekkens smallere aarden dijkjes. Hier en daar kwamen we ook een schuif in de dijk tegen die als waterinlaat of -stop lijkt te dienen. Op de weg stuitten we op een groot hek met verboden toegang, maar het voetpad dat oorspronkelijk waarschijnlijk naar rechts ging, was afgesloten en er waren op deze zondag meer mensen die het verbod negeerden en ons aanraadden om gewoon door te lopen. Zo kwamen we bij een punt waar we tot onze verrassing een grote hoeveelheid strandlopers ontwaarden. Met het zonlicht op het water en de droogvallende oevers zouden de vogels echt niet opvallen, ware het niet dat er steeds nieuwe groepjes kwamen aangevlogen en er een zekere onrust ontstond.

Planten in stemmig roze, lijken bijna bij de kleur van het water te zijn uitgezocht. Kneutjes en kuifleeuweriken. Een paar strandpleviertjes, die onze aanwezigheid niet zo op prijs stelden.

We hebben niet de hele rondwandeling gemaakt vanwege wat lichamelijke beperkingen. Maar de hele wandeling zou anders goed te doen zijn. Voor wie een fiets heeft, kan er ook gefietst worden. Een hoofddeksel en voldoende water zijn in beide gevallen geen overbodige luxe, ook niet op dit soort zonnige voorjaarsdagen. Ter hoogte van het zoutwinningsterrein zijn we dezelfde weg teruggelopen en kwamen we hier en daar ook weer andere vogels tegen. O.a. kleine zwartkop met klein grut en ook weer kneutjes. 

Krombekstrandlopers en bonte strandloper.

Bijna terug bij het begin van onze wandeling was het een en al beweging en 'gekeuvel" in het riet en de bosjes door talloze Sint Helenafazantjes, een kleine vinkachtige met een opvallend rode oogstreep.

Wij vonden dit gebied op dit moment afwisselender en interessanter dan het deel van de moerassen bij Castro Marim, waar we daags ervoor gewandeld hebben. Veel verschillende soorten vogels - ook nieuwe soorten voor ons - hebben we gezien. Het was heerlijk bij ca. 27° en een windje vanuit zee. 

Vorig jaar hebben we een wandeling gemaakt in het natuurpark van de Ria Formosa bij Olhão

In dit deel van de Algarve bij Tavira zijn er veel meer verschillende wandelingen te maken. Twee nuttige websites:

Wandelen in de Algarve

Wildlife reizen